April 15th, 2026:
Science on Screen is a partnership between CÚRAM Research Ireland Centre for Medical Devices at University of Galway, and Ardán. Its goal is to bring the stories behind science to life through film and animation thus helping to engage the public with the amazing work being done in the scientific field in Ireland and beyond. To date ten documentaries have been made, covering such topics as Parkinson’s Disease, stroke prevention, and diabetes research, and reaching audiences of nearly 2 million globally including 13 TV broadcasts.
Ardán and CÚRAM Research Ireland Centre for Medical Devices are teaming up with Dr Fintan Hegarty & Prof. Cathal Seoighe at the University of Galway who have received funding from Taighde Éireann – Research Ireland through the Discover Programme to produce an Irish language documentary set in the world of STEM (Science Technology Engineering Mathematics) research.
We are looking for a 25-minute Irish-language STEM documentary. We welcome a broad range of approaches – for example, STEM stories told through Irish; a project highlighting science and technology work in Gaeltacht communities; or a film exploring how STEM impacts the lives of Irish speakers. These examples are illustrative rather than exhaustive, and we encourage other creative interpretations of the connections between STEM and Irish.
The successful filmmaking team (minimum of producer and director) will receive funding of €40,000 to deliver the 25-minute Irish language documentary by March 2027. Creative and ambitious responses to this call are encouraged. We are delighted to say the documentary will receive its first broadcast on TG4 after it has had its festival run, subject to commissioners approval.
Application Process
Applications will be available on the Ardán website from 10am on 18th May 2026 and will close on 22nd June. Applicants will be expected to have a production company to receive the funds for the documentary, which will be paid in instalments as per the contract which will be provided.
Please note: The documentary will be made in the Irish language. For the assessment process, applications may be submitted through either Irish or English. Interviews will be held predominantly in the Irish language but with some English.”
Applicants will be asked to provide the following in their application:
- A detailed treatment in text format only outlining the story, the visual style, and how you aim to make your proposed documentary, including the following headings:
– logline
– synopsis
– characters to be interviewed
– visual style for the documentary
– story arc you will form in the documentary
- A detailed budget including:
– production
– post-production
– insurance
– Festivals submissions
– marketing (poster & trailer)
- A shooting schedule with locations and dates
- A list of available crew who have provisionally agreed to work on the project
- The director and producer of each application will each need to submit:
One page CV
Online link to showreel
Director / Producer notes on the vision for the project
Interviews
The interviews for the commission will be held in Galway in the month of August 2026. The interviews will be held mainly in the Irish language with some English used, so the team should be comfortable with conversing in Irish.
Up to three teams will be invited to interview. Both producer and writer will be expected to attend the interview.
Info Session
An Info Session as Gaeilge will be held on Friday 15th May at 10:00am – 1:00pm in CREW Creative Enterprise West where producers and directors can come along and hear from Irish speakers who work in STEM.
They will each present information through Irish about their research and their connection to the Irish language. That will be followed by a panel discussion between the speakers after which filmmakers will have the chance to ask questions of the panel and connect with the speakers with the idea of creating a narrative to base a documentary on.
Filmmakers can choose to base the documentary on some or all of the speakers at the info day, or bring in some other participants who work in STEM who could be of benefit to the documentary. Note: The documentary will be delivered in Irish and so any extra participants will need to have a strong grasp of the Irish language.
Spaces for the Info Day are limited, and registration (available here) is required for attendance. People looking to form teams can pitch in-person at the Info Day.
Some of the speakers and panelists taking part in the Info Day include:
- Dr Shane Browne (CÚRAM, RCSI) leads a research team at RCSI focussed on developing biomaterials for therapeutic delivery and tissue repair including novel treatments and models of chronic wounds and other skin conditions.
- Dr Liz Coleman is a lecturer in Physics, School of Natural Sciences and a researcher in the Ryan Institute Centre for Climate and Air Pollution Studies. She specialises in climate modelling, air quality forecasting, STEM education and engaging the public with science and research, and merging scientific and artistic methods for higher impact.
- Dr Ciara Egan (University of Galway) researches dyslexia and reading, from the basic neuroscience, to day-to-day lived experience including Irish speakers with dyslexia.
- Dr Una Fitzgerald (CÚRAM, University of Galway) leads a research team focussed on multiple sclerosis, Parkinson’s disease, and neurodegenerative disorders. She spearheaded the Green Labs initiative, which led to the CÚRAM labs being the first in Europe to gain Green Lab Certification from ‘My Green Lab’ in 2019.
- Dr Kieran Joyce’s (CÚRAM, University of Galway) research focuses on the development of biomaterial-based therapies in intervertebral disc degeneration. As a Specialist Registrar in Trauma and Orthopaedic Surgery, he encourages people to stay active throughout their lives as it is one of the simplest ways to protect long-term musculoskeletal health.
- Dr Declan McKernan (CÚRAM, University Of Galway) is a neuroscientist investigating the regulation and role of inflammation in neurodegenerative and psychiatric illnesses. He is interested in the role of the immune system in influencing cognition.
- Dr Bairbre McNicholas is a consultant Intensivist in Galway University Hospital and a Senior Lecturer in the School of Medicine at the University of Galway. Her research focuses on clinical studies on mechanical ventilation, sepsis and acute kidney injury and she has been involved in CÚRAM studies such as CHARTER which examined nebulised heparin in patients with severe COVID-19 infection.
- Saoirse Ryan (University of Galway) is doing a PhD in Pharmacology. Her research focuses on cellular based brain repair to treat Parkinson’s Disease.
About the STEM as Gaeilge project:
The STEM as Gaeilge project, funded by Taighde Éireann, aims to promote STEM within the Irish-speaking community, which has historically been underserved in terms of outreach and resources. The two-year programme encompasses a range of initiatives with a national scope; from workshops for social media to a week-long STEM festival, and with the documentary in this call as one of the flagship initiatives.
The project seeks to increase interest and awareness of STEM topics within the Irish-speaking community, to provide opportunities for the network of Irish-speakers working in STEM, to strengthen pathways from education through to employment for Irish-speakers in STEM fields, to view STEM topics through an Irish lens, and to explore how STEM can impact the lives of Irish-speakers. STEM affects us all, and it is important that Irish speakers be able to discuss technological advances and medical innovation in their native tongue.
View trailers for past Science on Screen films here.
Coimisiún Faisnéise Nua Science on Screen Fógartha: STEM as Gaeilge
Is tionscnamh comhpháirtíochta é Eolaíocht ar an Scáileán (Science on Screen) idir CÚRAM, Ionad Taighde Éireann de Fheistí Leighis in Ollscoil na Gaillimhe, agus Ardán. Tá sé de chuspóir leis na scéalta a ghabhann le saothrú na heolaíochta a chur i láthair go beo bríomhar in ábhar scannánaíochta agus beochana ionas go gIs tionscnamh comhpháirtíochta é Science on Screen idir CÚRAM, Ionad Taighde Éireann de Fheistí Leighis in Ollscoil na Gaillimhe, agus Ardán. Tá sé de chuspóir leis na scéalta a ghabhann le saothrú na heolaíochta a chur i láthair go beo bríomhar in ábhar scannánaíochta agus beochana ionas go gcothaítear spéis an phobail san obair iontach atá ar siúl i réimse na heolaíochta in Éirinn agus níos faide ó bhaile. Léiríodh deich gcinn de chláir faisnéise faoin scéim go dtí seo, maidir le galar Parkinson, stróc a sheachaint, agus taighde faoin diaibéiteas, le lucht féachana de bheagnach 2 mhilliún ar fud an domhain, le 13 craoladh teilifíse san áireamh.
Tá Ardán agus CÚRAM ag dul i gcomhar leis an Dr Fintan Hegarty & an tOllamh Cathal Seoighe in Ollscoil na Gaillimhe, a bhfuil maoiniú bronnta orthu ag Taighde Éireann faoin Discover Programme, chun clár faisnéise as Gaeilge a léiriú i ndomhan taighde ETIM (Eolaíocht Teicneolaíocht, Innealtóireacht agus Matamaitic – nó STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) mar a dtugtar ar go minic).
An Clár Faisnéise
Clár faisnéise 25 nóiméad i nGaeilge faoi ábhar ETIM atá á lorg againn. Tá fáilte roimh chuir chuige éagsúla – mar shampla, scéalta ETIM á n-insint i nGaeilge; tionscadal a tharraingíonn aird ar obair eolaíochta agus teicneolaíochta i gceantair Ghaeltachta; nó scannán ina gcíortar an tionchar a bhíonn ag cúrsaí ETIM ar shaol na gcainteoirí Gaeilge. Níl iontu seo ach samplaí den chaoi a d’fhéadfaí tabhairt faoin gclár agus moltar go mór bealaí cruthaitheacha de chineálacha eile ar an gceangal atá idir ETIM agus an Ghaeilge a chur faoi bhráid.
Bronnfar ciste €40,000 ar an meitheal scannánaíochta (ar a mbeidh léiritheoir agus stiúrthóir uirthi ar a laghad) a roghnaítear chun clár faisnéise 25 nóiméad i nGaeilge a chur ar fáil faoi mhí Márta 2027. Moltar freagraí ardaidhme cruthaitheacha a chur chugainn ar an ngairm seo. Is cúis ríméid dúinn a fhógairt go ndéanfar an clár faisnéise a chraoladh den chéad uair ar TG4 tar éis é a bheith curtha ar taispeáint ag féilte, ach sin faoi réir aontú na gcoimisinéirí leis.
An Próiseas Iarratais
Beidh nasc iarratais ar fáil ar shuíomh gréasáin Ardán ón 10 r.n. an 18 Bealtaine 2026 agus glacfar le hiarratais go dtí an 22 Meitheamh. Beifear ag súil go mbeidh comhlacht léiriúcháin ag an iarratasóir lenar féidir cistí don chlár faisnéise a íoc, ina ghálaí de réir an chonartha a chuirfear ar fáil.
Tugtar chun aire: I nGaeilge a dhéanfar an clár faisnéise. Is féidir iarratas a chur isteach i nGaeilge nó i mBéarla don phróiseas measúnachta. I nGaeilge den chuid is mó a reáchtálfar na hagallaimh, le beagán Béarla.
Iarrfar ar iarratasóirí na nithe seo a leanas a chur ar fáil leis an iarratas:
1. Mionchóiriú, i bhformáid téacs, ina leagtar amach an scéal, an stíl amharcléirithe agus an modh a bhfuil sé beartaithe agat an clár faisnéise a dhéanamh, le hábhar faoi na ceannteidil seo a leanas:
– Líne Gearrchuntais
– Achoimre
– Daoine a chuirfear faoi agallamh
– Stíl amharcealaíne an scannáin
– An scéalré a cheapfar don chlár faisnéise
2. Buiséad mionsonraithe, lena n-áirítear:
– Léiriú
– Iarléiriú
– Árachas
– Táillí Iontrála d’Fhéilte
– Margaíocht (póstaer & réamhbhlaiseadh)
3. Sceideal scannánaíochta, láithreacha agus dátaí san áireamh
4. Liosta de na daoine a bhfuil réamhaontú déanta leo go n-oibreoidh siad ar chriú an tionscadail
5. Ní mór don stiúrthóir agus don léiritheoir na nithe seo a leanas a chur ar fáil le gach iarratas:
– CV aon leathanach amháin
– Nasc ar líne le spól taispeána
– Nótaí Stiúrthóra / Léiritheora maidir le fís an tionscadail
An Próiseas Agallaimh
Eagrófar na hagallaimh maidir leis an gcoimisiún i nGaillimh i rith mhí Lúnasa 2026. I nGaeilge den chuid is mó a reáchtálfar na hagallaimh, le roinnt Béarla, agus ba cheart go mbeadh an mheitheal ar a gcompord i mbun plé trí Ghaeilge.
Iarrfar suas le trí cinn de mheithle chun dul faoi agallamh. Beifear ag súil go mbeidh an léiritheoir agus an scríbhneoir ag an agallamh.
An Seisiún Eolais
Beidh Seisiún Eolais ar siúl i nGaeilge Dé hAoine, an 15 Bealtaine ag 10:00 r.n. – 1:00 i.n. in CREW Creative Enterprise West ionas gur féidir le léiritheoirí agus stiúrthóirí a theacht i láthair agus cloisteáil ó Ghaeilgeoirí a oibríonn i réimsí ETIM.
Tabharfaidh siad cur i láthair i nGaeilge ar a gcuid taighde agus faoin gceangal atá acu leis an nGaeilge. Eagrófar plé painéil ina dhiaidh sin idir na cainteoirí agus tabharfar deis don lucht scannánaíochta ceisteanna a chur ar an bpainéal agus caidreamh a chothú leis na cainteoirí d’fhonn ábhar scéalaíochta a chruthú ar a mbunófaí clár faisnéise.
Is féidir leis an lucht scannánaíochta clár faisnéise a bhunú ar roinnt de na cainteoirí ag an lá eolais nó daoine eile a oibríonn i réimse ETIM a thabhairt i gceist a chuirfeadh leis an gclár faisnéise.
Tabhair do d’aire: I nGaeilge a chuirfear an clár faisnéise ar fáil agus is gá greim mhaith ar an nGaeilge a bheith ag aon rannpháirtí eile a thugtar san áireamh.
Tá teorainn le líon na ndaoine a fhéadfaidh freastal ar an Lá Eolais, agus ní mór clárú (rud is féidir a dhéanamh anseo) roimh ré más mian leat a bheith i láthair. Is féidir le daoine ar mian leo dul i meitheal caidreamh ina leith sin a chothú le daoine ag an Lá Eolais.
Áirítear ar roinnt de na Cainteoirí agus de lucht an Phainéil a bheidh ag an Lá Eolais:
- An Dr Shane Browne (CÚRAM, RCSI) atá i gceannas ar mheitheal taighde i gColáiste Ríoga na Máinlia in Éirinn atá dírithe ar bhithábhar a fhorbairt ar mhaithe le teiripe a thabhairt i gcrích agus fíochán a chneasú; ina measc, cóireála agus samhlacha nuálacha le haghaidh créachta ainsealacha agus fadhbanna chraicinn eile.
- Is léachtóir le Fisic í an Dr Liz Coleman i Scoil na nEolaíochtaí Nádúrtha agus taighdeoir in Ionad Taighde Institiúid Uí Riain maidir leis an Aeráid agus Truailliú an Aeir. Díríonn sí go speisialta ar shamhaltú aeráide, ar thuar chaighdeán an aeir, ar oideachas ETIM agus ar spéis an phobail a chothú in ábhar eolaíochta agus taighde, agus ar mhodhanna eolaíochta agus ealaíne a chur le chéile ar mhaithe le dul i bhfeidhm níos tréine.
- Déanann an Dr Ciara Egan, Ollscoil na Gaillimhe, taighde ar chúrsaí disléicse agus léitheoireachta, idir an néareolaíocht féin agus gnáth-thaithí an duine ó lá go lá, daoine de lucht labhartha na Gaeilge a bhfuil disléicse ag gabháil dóibh san áireamh.
- Tá an Dr Úna Fitzgerald (CÚRAM, Ollscoil na Gaillimhe) i gceannas ar mheitheal taighde atá dírithe ar scléaróis iolrach, galar Parkinson agus mí-ord néaraimheathlúcháin. Bhí sí ar thús cadhnaíochta maidir le tionscnamh na Saotharlann Glas faoin raibh saotharlanna CÚRAM chun tosaigh ar shaotharlanna na hEorpa ar fad nuair a gnóthaíodh Deimhniú Glas ina leith ó ‘My Green Lab’ sa bhliain 2019.
- Díríonn an Dr Kieran Joyce (CÚRAM, Ollscoil na Gaillimhe) ina chuid taighde ar mhodhanna teiripe atá bunaithe ar bhithábhar a fhorbairt maidir le meathlú ar dhioscaí idirveirteabracha. Mar Speisialtóir is Cláraitheoir i dTráma agus Máinliacht Ortaipéideach, spreagann sé daoine chun fanacht gníomhach ar feadh a saol toisc gurb é sin cheann de na bealaí is simplí leis an tsláinte mhatánchnámharlaigh a chaomhnú go fadtéarmach.
- Is néareolaí é an Dr Declan McKernan (CÚRAM, Ollscoil na Gaillimhe) atá i mbun fiosrúcháin faoin mbaint atá ag athlasadh le tinneas néaraimheathlúcháin agus tinneas síciatrach agus faoi mhodhanna lena smachtú. Cuireann sé spéis i ról an chórais imdhíonachta ar chognaíocht.
- Is lia comhairleach dianchúraim in Ollscoil na hOllscoile, Gaillimh agus Léachtóir Sinsearach i Scoil an Leighis in Ollscoil na Gaillimhe í an Dr Bairbre McNicholas. Díríonn sí ina cuid taighde ar staidéir chliniciúla ar an aeráil mheicniúil, seipsis agus géarghortú duáin agus bhí baint aici le bearta staidéir de chuid CÚRAM mar shampla CHARTER lena ndearnadh scrúdú ar heipirin néalaithe maidir le hothair a d’fhulaing ionfhabhtú tréan COVID-19.
- Tá PhD sa Chógaseolaíocht á dhéanamh ag Saoirse Ryan (Ollscoil na Gaillimhe). Díríonn a cuid taighde ar dheisiú inchinne bunaithe ar chealla chun Galar Parkinson a chóireáil.
An togra STEM as Gaeilge:
Tá sé mar aidhm ag an togra STEM as Gaeilge, arna maoiniú ag Taighde Éireann, ETIM a chur chun cinn i bpobal na Gaeilge, pobal atá fágtha ar an ngannchuid ó thaobh caidrimh agus acmhainní ina leith le blianta fada. Tagann tionscnaimh éagsúla a bhfuil raon náisiúnta acu faoi scáth an chláir dhá bhliain; ó cheardlanna maidir leis na meáin shóisialta go féile ETIM, agus ar cheann de na tionscnaimh mhórshuntais, an clár faisnéise a bhaineann leis an ngairm seo.
Tá sé mar sprioc ag an togra cur le spéis agus tuiscint phobal na Gaeilge ar réimsí ETIM, deiseanna a chruthú don líonra cainteoirí Gaeilge a oibríonn i réimsí ETIM, na bealaí ón gcóras oideachais go dtí saol fostaíochta i réimsí ETIM a neartú do chainteoirí Gaeilge, féachaint ar ghnéithe ETIM trí shúile lucht na Gaeilge, agus na modhanna ina dtéann ETIM i bhfeidhm ar shaol cainteoirí Gaeilge a fhiosrú. Baineann ETIM linn ar fad, agus tá sé tábhachtach go mbeadh sé ar chumas lucht na Gaeilge cora nua teicneolaíochta agus nuálaíochta i gcúrsaí leighis agus araile a phlé ina dteanga féin.
Is féidir réamhamharcanna scannán Science on Screen a léiríodh cheana a fheiceáil anseo.
Tá tuilleadh eolais faoi Ardán ar fáil ar www.ardan.ie
Tá tuilleadh eolais faoi CÚRAM ar fáil ar www.curamdevices.ie
Tá tuilleadh eolais faoi Ardán ar fáil ar www.ardan.ie
Tá tuilleadh eolais faoi CÚRAM ar fáil ar www.curamdevices.ie
